Colonialismo
lingüístico
Pechar
Imprimir
1.
O concepto é o concepto
Sabedes
cal foi unha das primeiras cousas que fixo Cristobal Colón cando atopou a
primeira illa americana? Bautizala: cambiarlle o nome.
-
Illa, a partir de agora vas chamarte San Salvador.
E
asi comezou Colón a historia da súa colonización: pola lingua. Posuíndo
América mesmo antes de desembarcar, con palabras.
O
desprezo polo nome orixinal, o nome propio da illa, chamada Guanahani
polos seus habitantes, significa tamén desprezo pola identidade e a
cultura amerindias. América a partir de entón vai ser denominada
“oficialmente” cos nomes que impuxeron os colonizadores.
Istop
ode servirnos de exemplo para relacionalo coa historia da nosa lingua, que
sufriu e sofre un proceso parecido.
-
Ás miñas cousas doulles os nomes que eu queira.
Iso
deberon pensar Colón, os Reis Católicos e compañía. E asi aquelas
terras, homes, mulleres, ríos ou cidades pasaron a ser posesión duns
donos que, impostos pola forza, rebautizaron aquel mundo con novos nomes.
Con este comportamento pretendian dominar o medio posuíndoo através dos
seus nomes.
É
unha manifestación do que se dá en chamar Colonización Lingüística.
Algo do que en Galiza sabemos porque tamén forma parte da nosa historia.
2.
A colonización dos nosos apelidos
APELLIDOS
ESPURIOS
Estando
eu nun xusgado de aquí da Cruña entrou unha muller da aldea. Preguntou
polo rexistro civil e eu mesmo llo amostrei. Estaba eu nel, recollendo
unhos datos que precisaba.
A
muller pedía un certificado de nacemento. Xa traía outros documentos e
faltáballe solo aquel.
O
encargado do rexistro preguntoulle como se chamaba pra llo dar.- “Chámome
Fulana Meixide”, díxolle amuller. Volve o do rexistro a preguntarlle.
Non entendera ben. A muller contestoulle o mesmo, que se chamaba Fulana
Meixide.
O
do rexistro puxo cara de mañá de orballo. Abreu o libro e mirou. Por
terceira vez aínda lle volveu preguntar como se chamaba. A min xa non me
cabía o pan no corpo. Contestei eu pola muller. O do rexistro calou. Non
me dou carto pola sentencia. Despois díxolle á muller:
-
Usted se llamará Fulana Meigide.
-
Non, señor, que son Meixide.
Intervín
eu falando no mesmo idioma que a muller: O apellido Meixide é un apellido
galego moi corrente. Supoño que neste libro haberá moitos máis.
Contestoume o bo do home que alí non se podía poñer Meixide porque esta
palabra non é castelán. E eu saínlle con esto: “¿E se vén un inglés
ou francés a apuntar aquí un fillo vostede que fai: pon os apellidos que
lle dean ou castelanízaos?” Respondeume que eran cousas distintas.
Resultado,
que a muller levou o certificado con Meigide. E como noutro que traía do
crego dicía Meixide, fixérona volver do sitio a donde foi para que
arreglara aquelo. E a probe da muller, despois de gasta-los cartos e
perde-lo tempo non sei o que tuvo que facer para saír do barullo en que
se veu metida, sin ela ter culpa ningunha, senón a ignorancia do
encargado do rexistro civil.
E
agora pregúntome eu: ¿Hai dereito a que a un no seu país lle pasen
cousas como esta? Non hai dereito. Si o encargado do rexistro soupese algo
das cousas de Galicia non facía o que fixo. E si fora galego moito menos.
José
Lesta Meis, 1924
Meixide
é un topónimo frecuente en Galiza, en relación cos lugares onde abundan
as ameixas. Mais, que significa “Meigide”?. Nada. Escoitaches
chamarlles algunha vez “ameijas” a esas froitas?
1.Cal
é a pretensión do funcionario con esa actitude?
2.
Pensas que este foi un suceso illado ou reponde a unha forma de política
lingüística da administración española?
3.
Fai un calculo: imaxinemos que este funcionario traballou dez anos no seu
posto castelanizando os antropónimos de catro persoas á semana. Cantos
apelidos galegos foron colonizados?
3.
Cara ao futuro
Agora
a decisión de reparar estas barbaridades da historia está na nosa man.
Descoloniza a nosa identidade.
Aquí,
no boletín de nadal de 1999 da Mesa pola Normalización, podedes ler a
forma de galeguizar os vosos nomes e apelidos.
http://www.amesanl.org/quefacemos/boletins/boletins.html
|